czerwiec, 2026

Zarys dziejów i główne wątki kulturowego dziedzictwa Elbląga i powiatu elbląskiego

Autor: Armin Mikos von Rohrscheidt

Na całym terytorium ujścia Wisły ślady obecności człowieka sięgają do schyłkowego paleolitu. Z kolei fakt osadnictwa w okresie mezolitu i neolitu, epoki brązu, w czasie wpływów rzymskich oraz wędrówek ludów poświadczają pozostałości licznych osad, grodziska i stale odkrywane cmentarzyska [Jagodziński 1993]. We wczesnej epoce żelaza (około 650–400 p.n.e.). w okolicy dzisiejszego Tolkmicka rozwijały się osady ludności kultury łużyckiej, której członkowie budowali także niewielkie grody. Wysoczyzna Elbląska […]

Czytaj dalej Zarys dziejów i główne wątki kulturowego dziedzictwa Elbląga i powiatu elbląskiego Tagi: ,
kwiecień, 2026

Zarys dziejów Olsztyna i okolic jako kontekst regionalnego dziedzictwa

Autor: Armin Mikos von Rohrscheidt i Krzysztof Kupka

Zarys dziejów Olsztyna i okolic jako kontekst regionalnego dziedzictwa Prehistoria Pierwsze ślady trwałego osadnictwa na terenie mikroregionu olsztyńskiego datuje się na od 8 do 9 tysięcy lat. Grupy ludzi które idąc od północy pojawiły się na tym terenie pod koniec okresu neolitu (ok. 6000 p.n.e.) zajmowały się głównie zbieractwem i łowiectwem. Śladami ich bytności są znalezione m.in. w okolicy Kajn (gmina Jonkowo) naczynia i narzędzia z kamienia i kości zwierzęcych. […]

Czytaj dalej Zarys dziejów Olsztyna i okolic jako kontekst regionalnego dziedzictwa Tagi: ,
marzec, 2026

Zarys dziejów powiatu słubickiego

Autor: Agnieszka Gandecka

Pradzieje i średniowiecze Obszar współczesnego powiatu słubickiego wykazywał stałą obecność ludności od czasów prehistorycznych, co dokumentują badania archeologiczne. Najwcześniejsze ślady bytności człowieka, zwłaszcza w rejonie Górzycy, sięgają okresu paleolitu schyłkowego (ok. 10000 p.n.e.) i mezolitu (ok. 8000 – 4800 p.n.e.), neolitu, a następnie wczesnej epoki brązu, reprezentowanej przez znaleziska związane z kulturą unietycką z początków II tysiąclecia p.n.e (Socha 2013). Względna ciągłość osadnicza została potwierdzona […]

Czytaj dalej Zarys dziejów powiatu słubickiego Tagi: ,
grudzień, 2025

Mikroregion kartuski – zarys dziejów

Autor: Armin Mikos von Rohrscheidt i Krzysztof Kupka

Prehistoria Najstarszymi śladami bytności człowieka na dzisiejszej ziemi kartuskiej są wytworzone w epoce mezolitu (prawdopodobnie w 9 tysiącleciu p.n.e.) kamienne groty i kościane harpuniki, które znaleziono w Załężu i Barniewicach na terenie dzisiejszej gminy Przodkowo [Kochanowski 1998]. Zweryfikowanym reliktem osadnictwa z epoki neolitu (ok,. 4 tys. lat p.n.e.) są wydobyte z torfowiska w Łączyńskiej Hucie części plecionej trzcinowej maty. Z młodszej epoki kamiennej pochodzą z kolei siekiery z Borzestowskiej Huty […]

Czytaj dalej Mikroregion kartuski – zarys dziejów Tagi: ,
wrzesień, 2025

Zarys dziejów Gorzowa Wielkopolskiego i powiatu gorzowskiego

Autor: Olga Mądrzak

Dzieje najdawniejsze Tereny wokół Gorzowa Wielkopolskiego były zasiedlane już w późnym paleolicie (ok. 9000–8300 p.n.e.), po ustąpieniu lądolodu. Świadectwem penetracji tych obszarów są narzędzia kamienne odkryte podczas badań archeologicznych. Kolejne znaleziska (drobne, kamienne narzędzia), pochodzące z Deszczna, Santoka, Karnina, Ulimia i Ciecierzyc, datowane są na mezolit (8300–5500 p.n.e.). W neolicie (4000-3500 p.n.e.), rozwijały się tu społeczności reprezentujące kulturę ceramiki wstęgowej (Deszcznio, Gorzów, Łagodzin, Santocko). Około […]

Czytaj dalej Zarys dziejów Gorzowa Wielkopolskiego i powiatu gorzowskiego Tagi: ,
lipiec, 2025

Zarys dziejów Bytowa i okolic (Jak historia tworzy lokalne dziedzictwo?)

Autor: Mariusz Bąk

Początki osadnictwa – od epoki kamienia do czasów kultury słowiańskiej Najstarsze ślady obecności człowieka na terenie dzisiejszej ziemi bytowskiej sięgają mezolitu, czyli środkowej epoki kamienia (około 8000–4500/4000 lat p.n.e. w kontekście osadnictwa środkowoeuropejskiego). W tym okresie ludność zamieszkująca ten obszar zajmowała się głównie rybołówstwem, a także myślistwem i zbieractwem. Wraz z nadejściem neolitu, z południowych regionów dzisiejszej Polski zaczęły napływać grupy ludności, które wniosły […]

Czytaj dalej Zarys dziejów Bytowa i okolic (Jak historia tworzy lokalne dziedzictwo?) Tagi: ,
marzec, 2025

Zarys dziejów Zielonej Góry i okolic (jak historia tworzy lokalne dziedzictwo)

Autor: Armin Mikos von Rohrscheidt

Uniwersytet Zielonogórski Katedra Turystyki i rekreacji Prehistoria Najstarsze odkryte ślady pobytu ludzi w okolicach dzisiejszej Zielonej Góry są nieliczne. Najdłuższą metrykę ma prawdopodobnie stanowisko z okresu późnego paleolitu znajdujące się w lesie na tzw. „Górze Tatrzańskiej”. Z okresu mezolitu pochodzą z kolei grupy krzemiennych znalezisk w Ochli i Kiełpinie oraz zlokalizowane w pasie obwodnicy miasta fragmenty ceramiki tzw. wstęgowej kłutej z przełomu V i IV tysiąclecia p.n.e. Więcej znalezisk pochodzi z okresu […]

Czytaj dalej Zarys dziejów Zielonej Góry i okolic (jak historia tworzy lokalne dziedzictwo) Tagi: ,
grudzień, 2023

Dzieje powiatu golubsko-dobrzyńskiego

Autor: Marcin Gorączko

Najwcześniejsze ślady bytności ludzkiej na obszarze dzisiejszego powiatu golubsko-dobrzyńskiego, w postaci obozowisk łowieckich, pochodzą sprzed 8 tys. lat. Zostały one odkryte w okolicach wsi Węgiersk, na południe od Golubia-Dobrzynia. Z czasów wczesnośredniowiecznych zachowały się stosunkowo liczne grodziska plemienne m.in. w miejscowościach Piotrkowo, Napole, Nowogród, Płonko i Ruże, z których niektóre funkcjonowały jeszcze w ramach państwa Piastów. W X-XI w. obszary leżące na północ od Drwęcy weszły w skład kasztelanii chełmińskiej, zaś […]

Czytaj dalej Dzieje powiatu golubsko-dobrzyńskiego Tagi: ,
czerwiec, 2023

Zarys dziejów powiatu gorlickiego

Autor: Agnieszka Kowalik

Znalezione na terenie powiatu gorlickiego przez archeologów przedmioty świadczą o tym, że ziemia gorlicka była zamieszkana już w okresie neolitu (ok. 4500 lat p.n.e.). Osadnictwo rozwijało się w okolicach Biecza i Gorlic, nad rzeką Ropą. Najstarsze wzmianki w źródłach pisanych pochodzą z XI wieku i dotyczą Biecza, w którym prawdopodobnie już w IX wieku istniał gród, położony na skrzyżowaniu szlaków handlowych wiodących w kierunku Rusi Halickiej i Węgier. Położenie to umożliwiało rozwój gospodarczy […]

Czytaj dalej Zarys dziejów powiatu gorlickiego Tagi: ,
kwiecień, 2023

Zarys dziejów powiatu nowodworskiego

Autor: Marcin Gorączko

Czasy najwcześniejsze i okres wpływów słowiańsko-pruskich Żuławy stanowią jeden z najmłodszych regionów fizyczno-geograficznych w kraju. W szczególności dotyczy to obszaru przynależnego dziś do powiatu nowodworskiego, skoro jeszcze w XIII wieku jego większa część nie nadawała się do zasiedlenia na stałe stanowiąc trwale podmokłe tereny delty Wisły lub dno Zalewu Wiślanego, czyli niestabilną strefę przejściową pomiędzy wodą i lądem, ograniczona od północy znajdującą się jeszcze w fazie tworzenia Mierzeją […]

Czytaj dalej Zarys dziejów powiatu nowodworskiego Tagi: ,
grudzień, 2022

Zarys dziejów powiatu ostródzkiego

Autor: Agata Michalak

Powiat ostródzki położony jest w zachodniej część województwa warmińsko-mazurskiego. Obszar ten jest bogaty w zabytki architektury różnych epok. Mikroregion leży na ziemiach historycznych krain Pogezanii i Pomezanii, które zamieszkiwały plemiona Prusów. Śladami po dawnych mieszkańcach są nazwy niektórych miejscowości, np. Morąga (na co może wskazywać sufiks „-ąg”; wywodząca się od pruskiej nazwy Jeziora Morąskiego: Mawrin lub Morina) czy jezior – Skiertąg. Ziemie te zostały podbite przez Zakon Krzyżacki. […]

Czytaj dalej Zarys dziejów powiatu ostródzkiego Tagi: ,
wrzesień, 2022

Historia powiatu rypińskiego

Autor: Aleksandra Stępniewska i Przemysław Charzyński

Powiat rypiński położo­ny jest we wschodniej czę­ści województwa kujawsko-pomorskiego, na historycz­nych terenach Ziemi Dobrzyń­skiej, pomiędzy Wisłą, Drwę­cą, a Skrwą. W skład administracyjny powiatu wchodzą: miasto Ry­pin oraz gminy: Brzuze, Rogo­wo, Rypin, Skrwilno oraz Wąpielsk. Powiat Rypiński należy do najstarszych jednostek samorządowych w kraju. Pierwsze wzmianki o powiecie pochodzą już z 14. w., natomiast Kasztelania Rypińska datowana jest od 11. wieku. Prawa miejskie Rypin otrzymał w roku 1345. […]

Czytaj dalej Historia powiatu rypińskiego Tagi: ,