Trzy dni w powiecie słubickim: dziedzictwo, natura i Droga św. Jakuba
Autor: Agnieszka GandeckaPropozycja pobytu turystyczno-kulturowego w powiecie słubickim obejmuje trzy pełne dni: piątek, sobotę i niedzielę. Jest to propozycja, w której bazą wypadową jest miasto Słubice z noclegiem w Hotelu Kaliskim zlokalizowanym przy ulicy Jedności Robotniczej 13. Propozycje gastronomiczne obejmować będą przede wszystkim ofertę restauracyjną hotelu oraz obiekty znajdujące się na trasie wycieczek. Przygotowana oferta łączy w sobie najbardziej charakterystyczne walory powiatu, tj. historię, przyrodę oraz fragment Drogi św. Jakuba. Punkty pobytu dopasowane są do wycieczki o charakterze zorganizowanym, autokarowym. W przypadku turystów indywidualnych konieczne jest posiadanie własnego auta, skorzystanie z jednej z dwóch wypożyczalni aut na terenie Słubic, skorzystanie z komunikacji miejskiej bądź rezygnacja z niektórych punktów wycieczki w dniu pierwszym.
Dzień 1 (piątek): Transgraniczne Dwumiasto
Rano, po śniadaniu: zwiedzanie Słubic. Start przy Hotelu Kaliskim, ul. Jedności Robotniczej 13.
Punkty spaceru:
- Fasada Kina „Piast”, ul. ul. Jedności Robotniczej 9-10 – historyczny budynek w centrum Słubic, łączący elementy ekspresjonizmu i art déco, zaprojektowany przez berlińskiego architekta A. Rebigera ukończony w 1924 r.. Nad drzwiami wyróżniał się napis „FILMPALAST”. Pierwsza uroczysta premiera filmowa odbyła się 15 stycznia 1925 r. niemym dramatem niemieckim pt. „Carlos und Elisabeth”. Kino zostało zamknięte w 1930 r., a budynek wykorzystywano jako salę taneczną „Elyseum”. Ostatni seans filmowy pod administracją niemiecką miał miejsce w styczniu 1945 r., a wyświetlonym wówczas filmem był „Kongo-Expreß” z 1939 r. w reżyserii Eduarda von Borsody’ego. W 1948 r. powrócono do seansów filmowych, zapewniając nowy napis frontowy „KINO PIAST”, do którego wykorzystano litery z oryginalnego, przedwojennego szyldu. W 1963 r. rozpoczęto remont generalny budynku, podczas którego wymieniono wszystkie siedziska w sali widowiskowej oraz dobudowano kotłownię. Według polskiego projektu sala widowiskowa miała 220 miejsc siedzących. W 2005 r. kino zostało zamknięte, a ostatnim wyświetlonym filmem był amerykański film sensacyjny „Final Call”. W ostatnich latach budynek byłego kina „Piast” uległ degradacji.
- Willa Księcia Leopolda (niem. Villa Herzog Leopold), ul. Mickiewicza 3. Obiekt w stylu eklektycznym wybudowany ok. 1900 r. dla M. Herrgutha – właściciela dóbr rycerskich. W czasie jego powstania Słubice funkcjonowały jako prawobrzeżna dzielnica Frankfurtu nad Odrą pod nazwą Dammvorstadt. Mimo wielu modernizacji z oryginalnego budynku zachowała się unikatowa i bogata sztukateria fasada frontowa. Nazwa rezydencji jest hołdem dla księcia Leopolda Brunszwickiego, siostrzeńca króla Fryderyka Wielkiego i komendanta lokalnego garnizonu, który utonął podczas powodzi w 1785 r. Współcześnie budynek pełni funkcje administracyjne: do 2013 r. mieścił się w nim Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego, natomiast od listopada 2015 r. swoją siedzibę ma Powiatowy Urząd Pracy.
- Most Przyjaźni – łączący Słubice z Frankfurtem nad Odrą most to jedna z najważniejszych przepraw granicznych w Europie Środkowej. Przed wojną był to most kratownicowy, który łączył Frankfurt z Dammvorstadt przy pomocy linii tramwajowej. Wycofujące się wojska niemieckie wysadziły przeprawę 19 kwietnia 1945 r., aby opóźnić ofensywę Armii Czerwonej. Obecna konstrukcja została oddana do użytku w 1953 r. W czasach PRL i NRD nazywano go oficjalnie „Mostem Przyjaźni”. Obecnie jest to most stalowy o konstrukcji belkowej. Ma około 252 metrów długości. Przebiega przez niego lubuska Droga św. Jakuba oraz Szlak Kleista. Z mostu rozpościera się widok na panoramę Frankfurtu (z dominantą wieży Marienkirche).
- Collegium Polonicum, ul. Kościuszki 1, to wspólna jednostka naukowa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. Prowadzi działalność naukowo-dydaktyczną w zakresie kierunków polsko-niemieckich, europejskich, międzykulturowych i transgranicznych. Budynek powstał w latach 1992–2001. Szczególne zainteresowanie wzbudzają, posiadająca jeden z najbogatszych w regionie zbiorów literatury polsko-niemieckiej i prawniczej, Biblioteka oraz Amfiteatr i Aula, będące miejscem konferencji międzynarodowych i wydarzeń kulturalnych (np. festiwal lAbiRynT). W budynku Collegium Polonicum znajduje się również taras widokowy, który jest jednym z najciekawszych punktów obserwacyjnych w Dwumieście. Z tarasu rozpościera się szeroka panorama na rzekę Odrę, most graniczny oraz historyczną zabudowę Frankfurtu nad Odrą. Od kilku lat funkcjonuje tam projekt „Ogrody Słubfurckie”, tj. publiczny ogród miejski stworzony wspólnie przez mieszkańców Słubic i Frankfurtu. Taras jest częścią Centrum Konferencyjnego. Choć często odbywają się na nim oficjalne spotkania czy konferencje prasowe, jest on regularnie udostępniany zwiedzającym i studentom jako przestrzeń relaksu i integracji. Dostępność może być ograniczona w dniach, w których odbywają się tam zamknięte wydarzenia akademickie lub państwowe.
- Pomnik Wikipedii, plac Frankfurcki – pierwszy na świecie monument upamiętniający twórców Wikipedii odsłonięty 22 października 2014 r. Rzeźba ukazuje cztery postaci (dwie kobiety i dwóch mężczyzn) podtrzymujące niedokończoną kulę z puzzli, stojąc na postumencie przypominającym stosy ksiąg. Autorem projektu jest Mihran Hakobjan – ormiański artysta i student Collegium Polonicum.
- Stadion SOSiR, ul. Sportowa 1 – dojście wałami nadodrzańskimi do obiektu ok. 30 minut.Zabytkowy stadion w Słubicach (wpisany do rejestru w 2014 r.) to unikatowy kompleks sportowy wzniesiony w latach 1914–1927 według projektu Otto Morgenschweisa. Obiekt zlokalizowany na 16 hektarach należących do SOSiR, jest architektonicznym bliźniakiem dawnego stadionu narodowego w Berlinie. W okresie międzywojennym pełnił funkcję regionalnego centrum targowego i sportowego, będąc jednocześnie świadkiem kluczowych wydarzeń politycznych Trzeciej Rzeszy. Budowa przeprowadzona siłami jeńców rosyjskich oraz zachowany do dziś układ arkadowy czynią go jednym z najważniejszych zabytków techniki i sportu w regionie pogranicza.
- Wieża Kleista (Frankfurter Kleistturm) – była monumentalnym punktem widokowym, wzniesionym w latach 1891–1892 na najwyższym punkcie ówczesnych Wzgórz Żydowskich (Judenberge) w prawobrzeżnej dzielnicy Frankfurtu. Inwestycja sfinansowana z darowizn społecznych miała na celu upamiętnienie Ewalda Christiana von Kleista – pruskiego oficera, który poległ w wyniku ran odniesionych w bitwie pod Kunowicami. Obiekt zlokalizowany na terenie dzisiejszego Parku Rozrywki i Rekreacji w Słubicach, pełnił funkcje rekreacyjne dzięki restauracji „Kleisthöhe”. Popularność Wieży jako destynacji turystycznej znacząco wzrosła po 1927 r. wraz z doprowadzeniem w jej sąsiedztwo linii tramwajowej. Budowla, z której szczytu podziwiano m.in. pobliski stadion, została zniszczona 20 lutego 1945 r. przez wycofujący się Wehrmacht. Obecnie w pobliżu znajduje się współczesna wieża widokowa – 30-metrowy obiekt o ażurowej konstrukcji, wsparty na czterech żelbetowych filarach oraz elementach z metalu i szkła. Konstrukcja oferuje odwiedzającym dwa poziomy obserwacyjne: dolny, przeszklony i zadaszony taras na 25. metrze oraz górną platformę pod gołym niebem. Budowla jest w pełni dostępna dla osób z niepełnosprawnościami dzięki nowoczesnej windzie, a piesi mogą skorzystać z klatki schodowej liczącej 100 stopni. Infrastrukturę uzupełnia oddalony o pół kilometra parking (przy cmentarzu), dysponujący 44 miejscami postojowymi, w tym stanowiskami dla osób niepełnosprawnych.
- Przerwa na posiłek w restauracji „Kociołek Lubuski”, ul. Sportowa 1, czas wolny na zakupy na bazarze Manhattan.
- Przejazd autokarem do Kunowic w miejsce rozegrania się bitwy w 1759 r. Wydarzenie to upamiętnia niewielki głaz postawiony w 1999 r., w miejscu, w którym przypuszczalnie odnaleziony został po bitwie Ewald Christian von Kleist. Na polu położonym przy wjeździe do Kunowic prowadzone badania i wykopaliska pozwoliły odnaleźć świadectwa dawnych działań wojennych: ślady umocnień, znaleziska w postaci kul do muszkietu oraz guziki od mundurów wojska pruskiego. Przejście do Kunowic pod pomnik Czołgu Zwycięstwa. Pamiątkowe zdjęcie.
- Powrót do Słubic, plac Wolności – Katolickie Centrum Studenckie w Słubicach zlokalizowane w dawnym budynku łaźni miejskiej Marienbad III zostało wzniesione w latach 1912–1913. Po II wojnie światowej budynek wznowił funkcję łaźni publicznej, służąc mieszkańcom Słubic do 1976 r., by później pełnić role usługowo-handlowe. W 1999 r. obiekt przekazano diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Obecnie figuruje w ewidencji wojewódzkiej, a jego doniosłość potwierdza specjalna tablica historyczna odsłonięta w 2012 r. Następnie krótki spacer do Pomnika Kasi z Heilbronnu, odsłoniętego w 2008 r. na słubickim Placu Wolności, upamiętniającego partnerstwo Słubic z miastem Heilbronn. Rzeźba autorstwa Mirosława Górskiego nawiązuje do słynnego dramatu Heinricha von Kleista pt. „Kasia z Heilbronnu albo próba ognia”, którego premiera odbyła się w 1810 r. w Wiedniu.
- Powrót do Hotelu Kaliskiego. Czas wolny. Propozycja zwiedzenia na własną rękę Frankfurtu nad Odrą.
Dzień drugi (sobota): średniowieczne Ośno i Droga św. Jakuba
Rano, po śniadaniu: start przy Hotelu Kaliskim, ul. Jedności Robotniczej 13, przejazd do Ośna Lubuskiego (28 km, ok. 30 min.). Program przewiduje przejazd pomiędzy poszczególnymi obiektami Szlaku, za wyjątkiem krótkiego fragmentu pieszego. Trasa Lubuskiej Drogi św. Jakuba na odcinku Ośno Lubuskie – Rzepin – Słubice to jeden z etapów tego szlaku w zachodniej Polsce. Prowadzi on przez Pojezierze Torzymskie i Puszczę Rzepińską, łącząc historyczne miasta o średniowiecznym rodowodzie.
Punkty wycieczki:
- Fara pw. św. Jakuba Apostoła w Ośnie Lubuskim – możliwośćpodbicia paszportu pielgrzyma. Kościół określany mianem perły Lubuskiej Drogi św. Jakuba pochodzi z XII w. Do elementów cennego wyposażenia należą m.in.: ołtarz (1627 r.), ambona (1619 r.), kamienna chrzcielnica (1667 r.). Spacer wzdłuż średniowiecznych murów obronnych tworzących pierścień wokół miasta.
- Przejazd do Lubiechni Małej (10 km, 11 min.), zwiedzanie Kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego ufundowanego w 1669 r. i zlokalizowanego w miejscu starszego obiektu, wzniesionego w XIV w. Wewnątrz znajduje się barokowy ołtarz z XVII w. ze sceną ukrzyżowania.
- Przejazd do Lubiechni Wielkiej (6 km, 7 min.). Znajduje się tu poewangelicki, neogotycki kościół pw. Matki Bożej Różańcowej, wybudowany w 1898 r., wyposażony m.in. w dwa dzwony z przełomu XVII/XVIII w.
- Z Lubiechni Wielkiej przejście (5 km, 1 godzina) łagodną drogą polną do Rzepina. Zwiedzanie kościoła pw. św. Katarzyny.
- Obiad w restauracji Grand Boutique Hotel w Rzepinie. Czas wolny w mieście.
- Przejazd z Rzepina do Kowalowa (10 km, 10 min.) i zwiedzanie kościoła pw. św. Piotra i Pawła Apostoła, który powstał na przełomie lat 1250-1270. Świątynia jest wzniesiona z głazów polodowcowych, z których pozyskano granitowe ciosy i jest to na tych terenach jeden z najstarszych romańskich obiektów.
- Przejazd (19 min, 17 km) do Słubic do Kościoła pw. NMP Królowej Polski mieszczącego się w pierwotnym budynku strzelnicy miejskiej z 1775 r.. Od 1889 r. funkcjonował jako tzw. ewangelicki dom wspólnoty. W latach późniejszych miejsce to zostało przekształcone w kaplicę, obsługującą duchowo ludność polską, aż do przyjazdu polskiego księdza w listopadzie 1945 r.
- Przejście do Mostu Przyjaźni, gdzie przy Collegium Polonicum kończy się oznakowanie Lubuskiej Drogi św. Jakuba. Koniec wycieczki.
- Opcjonalnie: po przejściu Mostu szlak łączy się z niemiecką siecią dróg św. Jakuba (Brandenburgische Jakobswege) i prowadzi do kościoła św. Gertrudy we Frankfurcie.
Dzień trzeci (niedziela): natura i relaks
Rano, po śniadaniu: start przy Hotelu Kaliskim, ul. Jedności Robotniczej 13
Punkty wycieczki:
- Przejazd do Parku Narodowego „Ujście Warty” (30 km, 30 min.). Przejście ścieżką przyrodniczą „Olszynki”.
- Przejazd do Muzeum Łąki w Owczarach (13 km, 12 min.). Spacer ścieżką edukacyjną „Na murawy”, zwiedzanie „Ogródka botanicznego” (rośliny łąk, chwasty polne). Udział w zajęciach edukacyjnych.
- Przejazd do Uradu (38 km, 38 min.). Wejście na wieżę widokową.
- Przejazd do Połęcka (25 km, 25 min.). Wizyta w ośrodku Vigor Horses w Połęcku. Przejazd bryczką, uroczysta kolacja, ognisko, grill.
- Powrót do Słubic – rozwiązanie wycieczki.