-> Miejsca i szlaki, Obszar jako destynacja turystyki kulturowej   marzec, 2026

Powiat słubicki jako obszar recepcji turystyki kulturowej

Autor: Agnieszka Gandecka

Na podstawie klasyfikacji form turystyki kulturowej zaproponowanej przez A. Mikosa von Rohrscheidta (2016), przeprowadzona waloryzacja wykazała, że analizowany mikroregion może funkcjonować w średnim stopniu jako samodzielny cel turystyki kulturowej, w szczególności w zakresie turystyki ekologiczno-kulturowej, turystyki miejskiej, turystyki historycznej.

Turystyka kulturowo-przyrodnicza

Model turystyki kulturowo-przyrodniczej powiatu słubickiego opiera się na synergii walorów naturalnych oraz istniejącego dziedzictwa materialnego. Filarami tej turystyki jest system ochrony ekosystemów chronionych w postaci Parku Narodowego „Ujście Warty” i Krzesińskiego Parku Krajobrazowego, a także rezerwatów przyrody Pamięcin, Młodno, Mokradła Sułowskie oraz Łęgi koło Słubic. Dopełnieniem są założenia pałacowo-parkowe w Cybince i Drzeniowie oraz cenne obiekty dendrologiczne, takie jak pomnikowe dęby „Witold” i „Piast”, a także ścieżka edukacyjna Bobrowym szlakiem wraz z Parkiem Dendrologicznym w Nowym Młynie. Potencjał ten jest merytorycznie wspierany przez Muzeum Łąki w Owczarach, które pełni funkcję centrum edukacyjnego, dzięki możliwości skorzystania z warsztatowych zajęć tematycznych oraz wystawy stałej. Znaczącą rolę w doświadczaniu krajobrazowym mają punkty obserwacyjne: Wieża Kleista w Słubicach oraz wieża widokowa w Uradzie, umożliwiające panoramiczny ogląd doliny Odry i transgranicznego Dwumiasta.

Integralną częścią regionalnej oferty jest również rekreacja wodna skoncentrowana wokół jeziora Reczynek, położonego w pobliżu Ośna Lubuskiego oraz możliwość skorzystania z oferty licznych tras spływów kajakowych rzekami Ilanką, Pliszką lub Odrą. W powiecie znajduje się znaczna ilość obiektów dziedzictwa architektonicznego, na czele z  unikatowym, średniowiecznym układem urbanistycznym oraz architekturą sakralną Ośna Lubuskiego, Stadionem w Słubicach, ratuszem i dworem PKP w Rzepinie oraz rozsianymi po całym powiecie kościołami o wyjątkowych walorach architektonicznych, w tym tych, które znajdują się w lubuskiej części Drogi św. Jakuba. Połączenie walorów przyrodniczych i historycznych sprzyjać może promowaniu oferty slow travel, integrując niszową bazę noclegową, taką jak domki na drzewach w Uradzie, pola namiotowe w Gądkowie Wielkim i Sądowie i obiekty agroturystyczne z możliwością uprawiania turystyki konnej np. w ośrodku jeździeckim Vigor Horses w Połęcku, a także profesjonalnymi usługami wellness w Pensjonacie Afrodyta oraz ofertą kulinarną Villi Dudziak.

Turystyka religijna

Trzonem turystyki religijnej w powiecie słubickim jest Droga św. Jakuba, która jest propozycją dla amatorów architektury romańskiej i gotyckiej oraz osób ceniących turystykę z dala od masowych szlaków. Cały etap od Ośna Lubuskiego do Słubic to ok. 35–40 km, co zazwyczaj dzieli się na dwa dni wędrówki (z noclegiem np. w Rzepinie). Centralnym punktem turystyki religijnej regionu jest Ośno Lubuskie, w którym kościół farny św. Jakuba Apostoła stanowi ważny przystanek na polskim odcinku Drogi św. Jakuba. Szlak ten, znany jako Camino de Santiago, przebiega przez powiat, łącząc lokalne świątynie w europejską sieć pątniczą i przyciągając pielgrzymów poszukujących wyciszenia w duchu slow travel. Niezwykle cennym elementem krajobrazu są również liczne kościoły (np. w Ośnie Lubuskim), które jako jedne z najstarszych budowli sakralnych w powiecie stanowią świadectwo średniowiecznej estetyki epoki. Do obiektów leżących na szlaku należą m.in. kościoły w Lubiechni Małej (szachulcowy kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego z XVII wieku) i Lubiechni Wielkiej (poewangelicki, neogotycki kościół pw. Matki Bożej Różańcowej),  Rzepinie (kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz kościół św. Katarzyny), Starych Biskupicach (kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP), Słubicach (kościół pw. NMP Królowej Polski).Szlak jest dobrze charakterystyczną żółtą muszlą na błękitnym tle oraz żółtymi strzałkami. W Ośnie Lubuskim i Słubicach pielgrzymi mogą uzyskać pieczątki do swoich paszportów (credencial, kredencjał), dokumentujące przebycie trasy.Uzupełnieniem oferty są kameralne wiejskie świątynie o konstrukcji ryglowej oraz nekropolie o wysokich walorach historycznych, które w połączeniu z otaczającą naturą rezerwatów przyrody tworzą przestrzeń sprzyjającą kontemplacji.

Turystyka miejska

Oferta turystyczna pogranicza polsko-niemieckiego w powiecie słubickim opiera się na koncepcji Dwumiasta z integracyjną funkcją Odry. Podstawą turystyki w Słubicach i Frankfurcie nad Odrą jest komplementarność ich potencjałów kulturowych, wynikająca z historycznego dziedzictwa, co ułatwia budowanie wspólnej, międzynarodowej marki turystycznej. Zasoby turystyczne Dwumiasta pozwalają wyróżnić pięć głównych profili integrujących:

  • profil biograficzno-literacki skoncentrowany wokół postaci Ewalda Christiana von Kleista (1715–1759) oraz Heinricha von Kleista (1777–1811). Najważniejszymi punktami są frankfurckie Kleist-Museum, słubicka Wieża Kleista, historyczne pole bitwy pod Kunowicami ujęte we frankfurcko-słubicki Szlak Kleista;
  • profil akademicki, którego trzon stanowi Uniwersytet Europejski Viadrina oraz Collegium Polonicum. Infrastruktura (w tym biblioteki i otwarte kampusy) stanowi fundament turystyki edukacyjnej i konferencyjnej;
  • profil dziedzictwa architektonicznego przechodzący od gotyckiego ceglanego Frankfurtu (m.in. Marienkirche z unikatowymi witrażami, Friedenskirche) do nowoczesnych ikon Słubic (np. pomnik Wikipedii),
  • profil parków i rekreacji miejskiej łączący historyczne założenia rekreacyjno-urbanistyczne (np. frankfurcki Lennépark i słubicki Park Rozrywki i Rekreacji);
  • profil kultury wysokiej: powiązanie historycznych obiektów (np. Filharmonia Państwowa w Konzerthalle im. C.P.E. Bacha, Muzeum Kleista, Muzeum Sztuki Nowoczesnej we Frankfurcie) z unikalnymi festiwalami sztuki (np. Klasyka bez granic w Słubicach/Frankfurcie nad Odrą, Festiwal Nowej Sztuki lAbiRynT, Festiwal Piosenki Autorskiej i Muzyki Świata transVOCALE, ART | an der Grenze | na granicy).

W ujęciu ekonomicznym istotną rolę odgrywa turystyka zakupowa, budowana na bazie centrów handlowych (Galeria Prima) i tradycyjnych targowisk (bazar słubicki), co stanowi główny motyw przyjazdów jednodniowych.

Praktycznym ułatwieniem dla ruchu turystycznego jest obecność linii autobusowej 983, co umożliwia dogodne zwiedzanie rozproszonych walorów Dwumiasta.

Turystyka historyczna

To postulowany rodzaj turystyki wymagający solidnego dopracowania. Jej ogromnym atutem jest różnorodność historyczna regionu, opierająca się na dziedzictwie niemieckim (bitwa pod Kunowicami, przedwojenne kamienice i układy miast), żydowskim (cmentarz żydowski w Słubicach wraz z grobem rabina Josefa ben Meir Theomima), a także wojenno-przesiedleńczych losach regionu (szlak pamięci II wojny światowej z cmentarzami wojennymi w Cybince i Rzepinie i czołgiem T-34 w Kunowicach oraz izbą pamięci Polesia dokumentującą powojenne przesiedlenia i nowopowstałą tożsamość regionalną). Rozwój turystyki historycznej regionu zależny jest jednak od działań informacyjno-popularyzujących w postaci chociażby oznaczeń i tablic z kodami QR lub Beaconami, a także powstaniem izby muzealnej w Słubicach wyposażonej w artefakty wydobyte podczas archeologicznych wykopalisk na polu bitwy pod Kunowicami.

Tagi: ,