Główna :  O nas :  Impressum :  Literatura  :  Dla autorów :  Archiwum :  Publikacje :  Kontakt :  turystykakulturowa.ORG

 

Warning: include(./archiwum/59.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /home/kultour/domains/turystykakulturowa.eu/public_html/daty.php on line 19

Warning: include(./archiwum/59.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /home/kultour/domains/turystykakulturowa.eu/public_html/daty.php on line 19

Warning: include(./archiwum/59.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /home/kultour/domains/turystykakulturowa.eu/public_html/daty.php on line 19

Warning: include() [function.include]: Failed opening './archiwum/59.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/php5.2/lib/php') in /home/kultour/domains/turystykakulturowa.eu/public_html/daty.php on line 19

Data wydania 1 września 2013, redaktor prowadzący numeru: Piotr Kociszewski

Numer 9/2013 (wrzesień 2013)

 

Recenzje

 


Tytuł: "Polskie muzea literackie" - przewodnik
Opracowanie i redakcja: Wiesława Kordaczuk, Lidia Ujazdowska
Współpraca:
Anna Szczepanek, Małgorzata Wichowska, Joanna Pogorzelska
Konsultacja merytoryczna:
Elżbieta Kosieradzka 
Projekt graficzny:
Kamila Baturo
Rok wydania:
2011
Format:
14,5 cm x 20,5 cm
Okładka:
miękka
ISBN:
978-83-8937-60-6

Izabela Wyszowska

Śladami poetów i pisarzy na biograficzno-literackich szlakach.
"Polskie muzea literackie"

     Druga już edycja cieszącego się zainteresowaniem przewodnika "Polskie muzea literackie" wydanego przez Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie przygotowana została z myślą o miłośnikach literatury i turystyki biograficzno-literackiej, którzy nie traktują muzeum jako martwego, nieciekawego, obowiązkowego punktu na trasie zwiedzania lecz jako placówkę dostarczającą szczególnych przeżyć, wiedzy na temat danego pisarza czy poety oraz znaczący ośrodek życia kulturalnego. Lektura przewodnika może okazać się pomocna przy planowaniu wakacyjnych wędrówek z literaturą w tle lub wycieczek szkolnych koncentrujących uwagę, w ramach lekcji języka polskiego, na postaciach omawianych twórców. Może też posłużyć osobom projektującym szlaki i trasy śladami znanych ludzi pióra (w tym np. studentom turystyki i rekreacji), a także przewodnikom, pilotom wycieczek.
     Turystyka literacka jest najbardziej popularną odmianą turystyki biograficznej, bowiem to właśnie twórcy literatury cieszą się największym zainteresowaniem. Ich dorobek jest zazwyczaj lepiej znany przeciętnemu odbiorcy niż spuścizna artystów, dokonania uczonych czy działalność polityków, społeczników, wojskowych. W dużej mierze wynika to ze specyfiki szkolnych programów nauczania. Zjawisko turystyki literackiej jako jednej z form turystyki kulturowej, definiowane w ostatnich latach przez teoretyków [Buczkowska 2008, ss. 57-58; Mikos v. Rohrscheidt 2008, ss. 67-68] tego zagadnienia można ująć następująco: "obejmuje ona wszystkie czynności towarzyszące czasowemu, krótkotrwałemu przemieszczaniu się osób do miejsc docelowych związanych z dziełami literackimi i ich twórcami, poza miejscem stałego zamieszkania i pracy oraz pobytowi w tych miejscach […]" [Zmyślony 2001, s. 2]. Najczęściej, na szlakach biograficzno-literackich, odwiedzane są muzea literackie gromadzące spuściznę, pamiątki, dokumenty, przedmioty osobiste związane z literatami. Na terenie Polski istnieje kilkadziesiąt placówek specjalizujących się w tego typu problematyce (w tym także izby pamięci i wystawy biograficzne w muzeach regionalnych). Do najstarszych zaliczane są Muzeum w Śmiełowie i Czarnolesie. Pierwsza biograficzna placówka polska powstała w Paryżu w 1903 roku, druga w Wilnie - obie poświęcone są wieszczowi - Adamowi Mickiewiczowi. Muzea literackie stanowią ważny choć odrębny rodzaj muzealnictwa. Nieco inne są ich cele i zadania, niż pozostałych muzeów biograficznych, odmiennymi materiałami dysponują w ramach ekspozycji. To decyduje też o ich większej atrakcyjności. Muzea literackie zobowiązane są do gromadzenia materiałów typu multimedialnego (nagrania, filmy z udziałem twórcy lub na temat jego utworów), organizują odczyty, spotkania z dziełem, literackim wieczory i konkursy literackie, recytatorskie, czytelnicze lub dotyczące dziejów literatury lub biografii jednego albo kilku autorów oraz okolicznościowe sesje naukowe zwykle powiązane z jubileuszem literata (np. konferencja rocznicowa w grudniu 2012 roku pt. Krasiński i Kraszewski wobec europejskiego romantyzmu i dylematów XIX wieku w Muzeum Pracowni J.I. Kraszewskiego w Poznaniu). Ze względu na zakres zbiorów muzea literackie można podzielić na ogólne - poświęcone określonej epoce literackiej oraz muzea biograficzne poświęcone konkretnym postaciom twórców literatury, ich życiu i twórczości. Dużym zainteresowaniem cieszą się te placówki, które znajdują się w miejscu bezpośrednio związanym z pisarzem bądź poetą np. w domu jego urodzenia (Muzeum Ignacego Krasickiego w Dubiecku, Marii Konopnickiej w Suwałkach, Stanisława Staszica w Pile), zamieszkania (pałac Zygmunta Krasińskiego w Opinogórze; Pracownia Literacka Arkadego Fiedlera w Puszczykowie, Kornela Makuszyńskiego w Zakopanem, Mieszkanie Pracownia Kazimiery Iłłakowiczówny w Poznaniu) lub dłuższego pobytu (np. Muzeum Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w Praniu czy Muzeum Bolesława Prusa w Nałęczowie). Zdarzają się muzea zlokalizowane w obiektach podarowanych pisarzom za życia z okazji okrągłego jubileuszu (Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku i Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu). Ostatnią grupą, wśród muzeów literackich są placówki poza granicami kraju. Powodem ich funkcjonowania na obczyźnie były zmiany granic lub podróże pisarzy (Muzeum Adama Mickiewicza w Wilnie, Nowogródku, Paryżu, Stambule; Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu, Muzeum Elizy Orzeszkowej w Grodnie czy Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Dreźnie).
     Przewodnik "Polskie muzea literackie" opracowany został na podstawie materiałów nadesłanych przez poszczególne, omówione w nim, muzea, wzbogacony ilustracjami, fotografiami ze zbiorów tych placówek oraz Muzeum Literatury w Warszawie.
     Przedstawionych zostało około stu obiektów muzealnych, gromadzących zbiory w szerokim kontekście kulturowym z uwzględnieniem specyfiki i charakteru poszczególnych epok historyczno-literackich. Placówki omówione zostały w następujących działach: muzea historycznoliterackie (osiem obiektów), muzea biograficzne, gabinety, izby pamięci, wystawy stałe (ułożone w porządku alfabetycznym łącznie 93 obiekty). Znakomita większość przedstawionych muzeów znajduje się w Polsce ale uwzględniono także i te spoza jej granic (Białoruś, Liban, Litwa, Turcja, Niemcy, Ukraina). Dodatkowo opisane zostały przykłady obiektów polskich upamiętniających twórców obcych urodzonych na ziemiach polskich, takich jak Karl Dedecius, Gerhart Hauptmann, Johann Gottfried Herder oraz prywatne muzeum Władimira Wysockiego. Omawiane miejsca starano się potraktować indywidualnie by oddać ich specyfikę. Zdjęcia prezentują widok ogólny gmachu muzeum, następnie najbardziej charakterystyczne eksponaty - wizytówki muzeum, reprodukcje rękopisów i korespondencji, prywatne przedmioty należące do bohaterów obiektu, w tym niekiedy atrybuty pisarskie. Książka jest skarbnicą informacji o twórcach literatury, zawarte w niej biogramy postaci poprzedzające teksty dotyczące im oświęconej placówce, przybliżają ich życie i dokonania twórcze. Wśród głównych, znanych twórców rodzimej literatury z Mickiewiczem na czele, publikacja wydobywa od zapomnienia także i tych mniej popularnych, trochę będących niejako w drugim szeregu literackiego panteonu. Zamieszczony na końcu książki indeks nazwisk pozwala na szybkie odnalezienie treści związanych z poszczególnymi postaciami, wspomnianymi niekiedy w różnych miejscach publikacji i w różnym kontekście. Przydatne z punktu widzenia praktyki turystycznej są też, uwzględnione przy każdej placówce, dane teleadresowe wraz z adresem mailowym, stroną internetową. Ze względu na potrzebę uzyskania aktualnych danych o wystawach czasowych, remontach, zmianach godzin otwarcia itd. skorzystanie z Internetu, oprócz lektury książki, może okazać się konieczne. Książka poprzez rzetelne merytorycznie opracowanie, interesującą szatę graficzną, zachęca do bliższego poznania nie tylko biografii i miejsc związanych z opisywanymi postaciami, ale skłania by sięgnąć do ich twórczości - książek, które bądź już się kiedyś czytało w ramach lektur szkolnych, bądź do tych, na które nie było, jak dotąd, nigdy czasu. Publikacja uświadamia czytelnikom, jak wielkim potencjałem możemy się poszczycić w zakresie historii rodzimej literatury, wybitnych ludzi pióra i placówek im poświęconych, kultywujących ich pamięć i osiągnięcia.

Bibliografia
Buczkowska K., Turystyka kulturowa, przewodnik metodyczny, Wyd. AWF Poznań 2008
Mikos von Rohrscheidt A., Turystyka kulturowa, fenomen, potencjał, perspektywy, GWSHM Milenium w Gnieźnie, Gniezno 2008
Zmyślony P., Literatura jako podstawa tworzenia produktu turystycznego, "Problemy Turystyki" 2001, XXIV, nr 1-2, s. 21-32
 

 

Nasi Partnerzy

 

Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2018


Ta strona internetowa używa pliki cookies w celu dostosowania serwisu do potrzeb użytkowników i w celach statystycznych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Brak zmiany tych ustawień oznacza akceptację dla cookies stosowanych przez nasz serwis.
Zamknij