Główna :  O nas :  Impressum :  Literatura  :  Dla autorów :  Archiwum :  Publikacje :  Kontakt :  turystykakulturowa.ORG

 

Data wydania 29 października 2010, redaktor prowadzący numeru: Izabela Wyszowska

Numer 11/2010 (listopad 2010)

 

Eventy

 

Łukasz J. Kędziora

Muzyczna archeologia
XI Międzynarodowy Festiwal Najstarsze Pieśni Europy
Lublin, 26–27 Listopada 2010

         Muzyka towarzyszy ludziom od zarania dziejów, kolejne epoki miały swoich mistrzów. Ich listę można by otworzyć nazwiskami z czasów renesansu jak Giovanni Pierluigi da Palestrina, Adrian Willaert, a z polskiego podwórka Wacław z Szamotuł, bądź Mikołaj Gomułka, kontynuując przez geniuszy XVII, XVIII i XIX w. jak Vivaldi, Bach, Mozart, Beethoven, Wagner czy Chopin, a zakończyć na czasach najnowszych jak Elvis Presley, Frank Sinatra, Czesław Niemen czy Bob Dylan. Jednak ci najstarsi zazwyczaj pozostają zupełnie anonimowi, przetrwały najwyżej ich dzieła. Można by więc zacząć się zastanawiać czy przed okresem odrodzenia światu nie była znana żadna muzyka, a wyłącznie przypadkowe dźwięki? To, że było inaczej od jedenastu lat udowadniają organizatorzy lubelskiego Międzynarodowego Festiwalu Najstarszych Pieśni Europy, który w tym roku zaprasza w terminie 26–27 listopada.
         Historia festiwalu rozpoczyna się pod koniec lat 90. XX wieku w… Krakowie! Impreza narodziła się z inicjatywy tamtejszego miejskiego wydziału kultury i stosunkowo szybko ucieleśniła się w postaci przeglądu pieśni archaicznej Europy Środkowo-Wschodniej. Bezpośrednim pomysłodawcą była Fundacja Muzyki Kresów, a imprezę ochrzczono jako Festiwal „Muzyka utracona”. Sama fundacja powstała z inicjatywy uczonych i twórców z Lublina, a swoją działalność adresowała do środowisk twórczych i ośrodków naukowych skupionych wokół szeroko rozumianej tradycji i dziedzictwa kulturowego ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa muzycznego, z Polski, Rosji, Białorusi, Litwy i Ukrainy. Głównym jej celem jest prezentacja i badanie kultur tradycyjnych, a w szczególności muzyki tradycyjnej i sakralnej narodów i grup etnicznych zamieszkujących Europę Środkowo - Wschodnią. Być może właśnie ze względu na pochodzenie ojców – założycieli, albo narodowość środowisk twórczych, ku którym się skłania impreza, długo nie zabawiła w Małopolsce i już w trakcie 3-ciej edycji zdecydowano o przeniesieniu festiwalu do Lublina. W nowym miejscu przegląd otrzymał nową nazwę i jako Najstarsze Pieśni Europy funkcjonuje od 2000 r. Od 2009 roku ma drugiego współorganizatora w postaci Ośrodka Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych „Rozdroża”, który został powołany do życia przez twórców i osoby współpracujące z Fundacją. Celem jego działalności jest z kolei spotykanie i zderzanie tradycji naszej kultury z utopiami dwudziestowiecznej awangardy, a co za tym idzie wyzwalanie energii, która powstaje dzięki skojarzeniu dawnego z najnowszym, pierwotnej prostoty z wyrafinowaniem współczesnej sztuki.
         Od początku celem lubelskiego festiwalu było zabranie widza w pradziejową melodyjną podróż szlakiem biegnącym od Kurpiów po południową Rosję. Poszukiwanie muzycznych korzeni i ich wskrzeszanie to zasadnicza rola przeglądu. Dlatego też przygotowania do każdej kolejnej edycji imprezy były i są do dziś poprzedzane długimi i wnikliwymi badaniami etnomuzykologicznymi, prowadzonymi przez organizatorów wspólnie z ośrodkami naukowymi z różnych krajów. Zadanie to, choć niezwykle trudne, daje ogromną satysfakcje artystom-badaczom jak i słuchaczom. Rekonstrukcja, a w zasadzie konstrukcja przeszłości poprzez dźwięki to doskonały sposób na poznanie osobliwości, odrębności kulturowej danego regionu jak i możliwość na odnalezienie ogólnych wyróżników danej epoki.
         Od powstania festiwalu przewinęła się przez niego niezliczona ilość tradycji, stylów wykonawczych, czy gatunków. Zresztą założeniem organizatorów było aby każdej edycji przyświecał inny motyw przewodni i tak np. dwa lata temu były to pieśni religijne wśród których znalazły się m. in. utwory pogrzebowe czy te opowiadające o żywotach świętych. Jak na swojej stronie internetowej podają organizatorzy „archaiczne pieśni, [których można posłuchać na festiwalu], nierzadko sięgają korzeniami czasów przedchrześcijańskich, wykonywane są zarówno przez wiekowych strażników wiejskiej tradycji, jak i młodych artystów z miasta”. Festiwal to doskonały sposób, aby nie tylko wśród pieśniarzy ale i widzów, rozbudzić uśpione uczucia lokalnego patriotyzmu, szacunku dla społeczności lokalnej i własnych korzeni, zarówno tych związanych z mikro- jak i makroregionem.
         Tę edukacyjną misję spełniają nie tylko koncerty, ale również inne imprezy wchodzące w skład programu, np. nauka tradycyjnych tańców z różnych regionów Europy w trakcie Nocy Tańca, gdzie w trakcie każdej kolejnej nocy tej samej edycji publiczność może nauczyć się różnych tańców, a także wystawy, projekcje filmowe, dyskusje i wykłady. Jako że imprezy różnią się od siebie swoim charakterem, a każda potrzebuje innej przestrzeni, dlatego festiwal odbywa się w kilku miejscach Lublina. Większość koncertów ma miejsce w Studio Polskiego Radia Lublin, Noce Tańca w klubie Centrala, a pozostałe działania w Ośrodku „Rozdroża”.
         W dotychczasowych dziesięciu edycjach festiwalu wzięło udział kilkadziesiąt zespołów śpiewaczych i liczni soliści z Albanii, Białorusi, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Rosji, Ukrainy, Słowacji, Serbii i Włoch. Pierwszy jubileusz oznaczał dalsze otwarcie się na kolejne kręgi kulturowe. Dzięki temu na scenie nie królował już wyłącznie środkowo-wschodni, europejski regionalizm, ale zagościli na niej także przedstawiciele Islandii, Palestyny, czy Kazachstanu. Tematem przewodnim uczyniono epikę, sięgając do dawnych eposów, mitów, legend, podań, przekazów wprowadzając tym samym nastrój błogiej, nieśpiesznej melancholii. Jubileuszowej edycji towarzyszyła niesamowita wystawa batików Magdaleny Dudek pt. „Żywoty świętych”. Ze względu na jubileusz, wstęp na wszystkie imprezy festiwalu był wolny!  
         Również w tym roku postanowiono nie ograniczać festiwalu geograficznymi barierami i otworzyć się na nowe-stare doświadczenia i akustyczne doznania. Tegorocznym motywem przewodnim mają być pieśni korowodowe. Program jeszcze nie pojawił się na stronie organizatora, a więcej informacji będzie można uzyskać już wkrótce na: www.npe-festiwal.pl
 

 

Nasi Partnerzy

 

Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2018


Ta strona internetowa używa pliki cookies w celu dostosowania serwisu do potrzeb użytkowników i w celach statystycznych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Brak zmiany tych ustawień oznacza akceptację dla cookies stosowanych przez nasz serwis.
Zamknij